بیتکوین یک ویژگی ساده اما بسیار مهم دارد: میتوان تک به تک سکههای موجود را شمرد. نه با تخمین، نه با اعتماد به گزارش یک شرکت و نه با انتظار برای حسابرسی. هر کسی میتواند خودش عرضه بیتکوین را بررسی کند و ببیند دقیقا چه مقدار بیتکوین در شبکه وجود دارد.
چطور تعداد دقیق بیتکوینهای موجود را بشماریم؟
برای این کار کافی است یک نود بیتکوین اجرا کنید و دستور bitcoin-cli gettxoutsetinfo را بزنید. این دستور مقدار کل بیتکوینهای موجود را نشان میدهد. تا به امروز حدود ۲۰ میلیون بیتکوین استخراج شده و سقف نهایی عرضه همان عدد همیشگی است: ۲۱ میلیون عدد.
تفاوت بیتکوین با باقی پولها در چیست؟
این تفاوت اصلی بیتکوین با بیشتر شکلهای پول است. در سیستمهای دیگر، معمولا باید به یک نهاد اعتماد کنید. درباره طلا، باید به خزانهها، گزارشها و حسابرسیها اعتماد کرد. اما این حسابرسیها همیشه کامل نیستند و فقط بخشی از ذخایر را نشان میدهند.
دلار هم همین مشکل را دارد. بین پول نقد، اعتبار بانکی، سپردهها و یورودلارها، حتی بانکهای مرکزی هم عدد دقیق کل عرضه را بهسادگی نمیدانند. بیشتر مواقع با تخمین سروکار داریم، نه با شمارش مستقیم.
اما بیتکوین یک دفترکل عمومی دارد. تمام بیتکوینهایی که از ابتدا ساخته شدهاند، در بلاکچین ثبت شدهاند. هر بلاک، هر تراکنش و هر پاداش استخراج قابل بررسی است. هر کسی میتواند این تاریخچه را دانلود کند و روی دستگاه خودش ببیند.
به همین علت سقف ۲۱ میلیونی بیتکوین فقط یک شعار تبلیغاتی نیست. این سقف در قوانین شبکه نوشته شده و توسط نودها بررسی میشود. اگر کسی بخواهد حتی یک بیتکوین اضافه وارد شبکه کند، نودها آن بلاک را قبول نمیکنند.
چه کسی قوانین بیتکوین را بررسی میکند؟
اجرای این قانون دست یک شرکت، صرافی، ماینر یا کمیته مرکزی نیست. نودهای بیتکوین در سراسر جهان هر بلاک را جداگانه بررسی میکنند. اگر بلاکی قانون عرضه را نقض کند، از شبکه کنار گذاشته میشود. نیازی به رایگیری نیست زیرا قانون از قبل مشخص است.
بیتکوین از سال ۲۰۰۹ شروع شد و عرضه آن طبق یک برنامه ثابت جلو میرود. بیتکوینهای جدید از طریق استخراج وارد شبکه میشوند، اما پاداش استخراج تقریبا هر چهار سال یکبار نصف میشود. این اتفاق همان هاوینگ است.
با هر هاوینگ، سرعت تولید بیتکوین کمتر میشود. عرضه جدید آرامآرام به صفر نزدیک میشود و انتظار میرود آخرین سکههای بیتکوین حدود سال ۲۱۴۰ استخراج شود. بعد از آن دیگر بیتکوین جدیدی ساخته نخواهد شد.
چرا نمیتوان به کسی اعتماد کرد؟
اهمیت این موضوع در یک مسئله خلاصه میشود: بیتکوین به جای اعتماد، امکان راستیآزمایی میدهد. لازم نیست حرف کسی را درباره تعداد بیتکوینها باور کنید. لازم نیست منتظر گزارش رسمی بمانید. میتوانید خودتان بررسی کنید.
در بیتکوین چاپ پنهانی سکهها وجود ندارد. افزایش ناگهانی عرضه وجود ندارد. نهادی وجود ندارد که بتواند سقف عرضه را بیسروصدا تغییر دهد. هر کسی میتواند برود و خودش اعداد را ببیند. همین ویژگی است که بیتکوین را متفاوت میکند. سقف ۲۱ میلیونی آن یک حرفِ روی آب نیست؛ یک قانون قابل بررسی است.
سپهر صانعی
دوست دارم بنویسم و بسازم؛ با ویدیو و صدا و کلمه.
از سال ۲۰۲۰ با بیتکوین آشنا و شیفتهی ساز و کار غیرمتمرکزش شدم.
از آن زمان تا به حال مشغول جوریدن دنیای رمزارزها بودهام.
