راهنمای جان سالم به در بردن در ریزش‌های بیت‌کوین

زاویه دید یک راننده درون ماشین با لوگوی بیت‌کوین در مه و جاده

دیروز، باری دیگر بیت‌کوین ریخت. این بار تا ۵۹ هزار دلار ریزش داشت و تمام بازار ارزهای دیجیتال را با خود پایین کشید. اما این تمام ماجرا نیست. روزهای قرمز برای برخی از افراد روزهای ترس و ضربان قلب بالاست و برای برخی دیگر، موقعیتی مناسب برای سرمایه‌گذاری! بیایید نگاهی به آمار، نمودار و قیمت‌های تاریخی بیندازیم.

بازار به شدت ترسیده است!

حتما نام شاخص ترس و طمع (Fear and Greed) را شنیده‌اید. این شاخص احساسات بازار را بر اساس نوسانات قیمت، حجم معاملات، شبکه‌های مجازی و دامیننس بیت‌کوین بررسی می‌کند. هرچه این شاخص کمتر باشد، یعنی آدرنالین بیشتری در خون هولدرها سرازیر شده و ترس بیشتری در قلبشان می‌تپد.

امروز این شاخص که بین ۰ تا ۱۰۰ تعریف شده است؛ به عدد ۱۲ رسیده است. اما آیا این اولین بار است؟

نمودار شاخص ترس و طمع و قیمت بیت‌کوین از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۶
این اولین بار در تاریخ نیست که شاخص ترس و طمع به اعداد پایین می‌رسد. در گذشته همیشه رشد بیت‌کوین به دنبال ریزش‌ها دیده شده است.

بررسی تاریخی شاخص ترس و طمع بیت‌کوین

برگردیم به روزهای ماسک و اسپری‌های ضدعفونی کننده: یعنی سال ۲۰۲۰ و ویروسی که دهان به دهان و سینه به سینه ترس را به جان‌ها و رکود را به بازارها منتقل کرد. زمانی که شاخص ترس و طمع به عدد نازیبای ۸ رسید، قیمت بیت‌کوین ۵۲۰۰ دلار بود. اما فقط کمی صبر لازم بود؛ یا دقیق‌تر بگوییم ۱۲ ماه صبر تا قیمت بیت‌کوین به ۵۸ هزار دلار برسد. یعنی هزار درصد رشد.

حال کمی جلوتر بیاییم (از اردیبهشت ۲۰۲۲ صحبت می‌کنیم)، زمانی که استیبل کوین لونا نسبت یک به یک با دلار را از دست داد، مردم شروع به فروش کردند و این پروژه با سرعت یک هواپیمای جنگنده به زمین سقوط کرد. آن زمان شاخص ترس و طمع به عدد قابل توجه ۶ رسید و قیمت بیت‌کوین هم ۲۰ هزار دلار بود. کمی بعدتر یعنی ۱۲ ماه بعد، قیمت بیت‌کوین به ۳۰۴۰۰ رسید، یعنی ۵۰ درصد رشد.

یک مثال دیگر: صرافی اف‌تی‌ایکس (FTX) را در آبان ۱۴۰۱ یادتان هست؟ همان که هک و ورشکست شد. آن زمان هم ترس و لرز به جان انسان‌ها افتاد و شاخص ترس و طمع به ۷ رسید و قیمت بیت‌کوین ۱۶۵۰۰ بود. اما فقط ۱۲ ماه بعد قیمت بیت‌کوین به ۳۷۷۰۰ رسید، باز هم رشدی ۱۲۰ درصدی.

در تمام سناریوها، بیت‌کوین ققنوس‌وار سر از خاکستر بیرون کشیده و پرواز دوباره‌ای شروع کرده است.

پس بریم بیت‌کوین بخریم؟

گاهی اوقات انسان‌ها به علت‌های درستی می‌ترسند. مثلا ترس از مار، یک ریشه تکاملی دارد و منجر به نجات جان بشر می‌شود. این ترس مفیدی است. درباره بیت‌کوین هم باید این را از خود پرسید: آیا این ترسی که به جان بازار افتاده ریشه در خود بیت‌کوین دارد؟ مثلا آیا یک مشکل امنیتی در الگوریتم بیت‌کوین پیدا شده است؟ آیا تعداد بیت‌کوین‌ها طی یک هک عجیب و غریب قرار است تغییر کند؟ آیا یک مسئله بنیادی تغییر کرده است؟ خیر!

در حال حاضر علت این ترس و ریزش‌ها چیزهای دیگری بوده است.

  • خروج سرمایه از ETFهای بیت‌کوین
  • فروش بیت‌کوین توسط صرافی Mt. Gox
  • تنش‌های خاورمیانه و چشم‌انداز رشد نرخ‌های بهره بانک‌ها به علت کمبود عرضه انرژی

هیچ کدام از این موارد به ذات بیت‌کوین دخلی ندارد. هیچ کدام از این موارد باعث نشده بیت‌کوین کار نکند، بلاک‌ها تولید نشوند، رمزنگاری شکسته شود یا کوین‌های تقلبی تولید شوند.

مواقعی که ترس به علت چیزهایی رخ می‌دهد که درباره بیت‌کوین است اما به خود بیت‌کوین ربطی ندارد، فرصت خرید است!

پس آیا در کف چرخه هستیم؟ بیت‌کوین دیگر قرار نیست بریزد؟

شاخص ترس و طمع نمی‌تواند به شما بگوید که به کف بازار رسیده‌ایم. اما می‌تواند نشان دهد که در این نقطه کنونی، بیشتر افراد ترسیده و از بازار خارج شده‌اند. در گذشته، ۱۰۰ درصد مواقع، این کسانی که خارج شده‌اند اشتباه کرده بودند و از رشدهای آینده بیت‌کوین جا مانده‌اند.

امروز دوباره شاخص ترس و طمع به ۱۲ رسیده. قیمت بیت‌کوین هم حوالی ۶۱ هزار دلار پرسه می‌زند. آیا تاریخ تکرار می‌شود؟ باید دید.

راستی، اگر قصد خرید بیت‌کوین دارید، بهتر است تمام پول خود را یک‌جا صرف خرید نکنید. آن را به چند بخش تقسیم کنید که اگر در هفته‌های آینده بازار باز هم سقوط کرد، نقدینگی کافی برای خرید داشته باشید.

سپهر صانعی

دوست دارم بنویسم و بسازم؛ با ویدیو و صدا و کلمه. از سال ۲۰۲۰ با بیت‌کوین آشنا و شیفته‌ی ساز و کار غیرمتمرکزش شدم. از آن زمان تا به حال مشغول جوریدن دنیای رمزارزها بوده‌ام.